Bestel nu jouw exemplaar van Van passie naar boek!

Hoe typografie lezers vasthoudt of wegjaagt

Hoe typografie lezers vasthoudt of wegjaagt

door | 9 juli 2016 | boekontwerp

Het is misschien niet het eerste waar je aan denkt als je met het ontwerp van je boek bezig bent. Maar als je je lezers wilt helpen je zorgvuldig geschreven teksten te lezen, is het belangrijk om goed te kijken naar de typografie van je boek.

 

Typografie is volgens Wikipedia:

“… de kunst van het vormgeven, zetten en drukken van tekst, zowel voor functionele als voor esthetische doeleinden.”

 

Let vooral op de volgorde. Eerst wordt functioneel genoemd en pas daarna esthetisch. Dat is niet voor niets!

 

De oorsprong van de typografie, een klein stukje geschiedenis

De oorsprong van de letters die wij kennen, ligt in de tijd van de hiërogliefen en symbolen. Ook in die tijd wilden mensen al met elkaar kunnen communiceren terwijl ze niet op dezelfde plek waren. Omdat er nog geen telefoons bestonden, konden ze boodschappen alleen op muren zetten. Om ervoor te zorgen dat die voor iedereen begrijpelijk waren, moesten ze tekens bedenken. Door de eeuwen heen evolueerden deze tekens naar schrift, en zo ontstonden de verschillende lettertypes die we vandaag de dag allemaal kennen.

Tegenwoordig is er voor elke stijl wel een lettertype te vinden. Daardoor denk je misschien dat al die lettertypes zijn ontstaan vanuit trends en smaak, en vooral bedoeld zijn om een bepaalde sfeer neer te zetten. Deels is dat waar, maar oorspronkelijk zijn de verschillende lettertypes ontstaan vanuit een bepaalde functie.

 

Schreef of schreefloos

 

Schreef of schreefloos

Schreefletters bijvoorbeeld, zijn oorspronkelijk bedoeld voor gebruik op papier. Ze zijn ontstaan in de tijd van kalligrafie, en in de tijd van de loodzetters zijn ze verder geëvolueerd. Schreven zijn de lijntjes die aan de uiteinden van de pootjes van deze letters zitten. Ze kaderen de witruimte om de letter af, zodat je de vormen van de verschillende letters makkelijker herkent. Daardoor kan je een tekst makkelijker en sneller lezen.

Om tekst ook in het piepklein leesbaar te krijgen, werden letters verder vereenvoudigd. Je kunt je misschien wel voorstellen dat als tekst ieniemienie geplaatst is, schreven hun doel voorbij schieten en de tekst juist rommelig kunnen maken. Doordat tekst in de tijd van de drukpers met natte inkt werd gedrukt en de inkt vaak in de kleine witruimtes liep, konden letters vlekkerig en onleesbaar worden. De schreven verdwenen, en de schreefloze letter werd geboren.

 

corpsgrootte

Op een beeldscherm leest een schreefloze letter vaak prettiger, maar er zijn tegenwoordig ook schreefletters die speciaal voor digitaal gebruik zijn gemaakt. Bijvoorbeeld de Open Serif van Google.

 

Corpsgrootte

Grotere letters lezer een heel stuk prettiger dan hele kleine. Wat voor lettertype je ook kiest, het is altijd belangrijk dat de tekst niet te klein is. Dat verhoogt de kans aanzienlijk dat lezers de tijd nemen je tekst tot het eind te lezen.

 

Gebruik van witruimte

Zorg ervoor dat tekstblokken niet te lang zijn en probeer tussenkoppen toe te voegen. De witruimte die zo ontstaat, laat je pagina ademen. Dit maakt je tekst overzichtelijk en is prettig voor mensen die de tekst snel scannend willen doorlezen.

Vergeet ook de witruimte tussen de tekstregels niet! Wanneer de tekstregels te dicht op elkaar staan, ontstaat een onaantrekkelijke, onleesbare brei van letters.

 

tekstkleur en achtergrondkleur

 

Tekstkleur en achtergrondkleur

Hoe graag je ook wilt dat je boek opvalt en knalt, een achtergrondkleur gebruiken op elke pagina is hiervoor niet de manier. Probeer maar eens een lang stuk tekst te lezen met witte letters op een donkere achtergrond. Wedden dat je binnen vijf minuten hoofdpijn hebt en dat de teksten nog een uur voor je ogen door de lucht blijven dansen?

Beperk achtergrondkleuren dus tot kleinere tekstkaders, die er op die manier meteen goed uitspringen. Ze breken de tekst van je boek op, net als witregels, en leveren een levendig geheel op.

 

Conclusie

Typografie kan je lezers wegjagen, of er juist voor zorgen dat lezers je boek helemaal willen lezen. Probeer het niet te gek te maken. Less is more en de typografie moet altijd ten dienst staan van je lezers. Zet de gebruiker dus, net als bij een website, altijd op de eerste plaats.

Hanneke de Wit
Hanneke de Wit is grafisch ontwerper met een passie voor boeken. In 2012 gaf zij haar eerste boek in eigen beheer uit. Sindsdien volgden er nog drie, en hielp ze vanuit haar ontwerpbureau Tangram Studio vele ondernemers om ook een boek uit te geven en zo hun bedrijf te laten groeien.

Een boek maken is een prachtig project. Het helpt je om de doelstellingen van je bedrijf aan te scherpen en zal je meer voldoening geven dan je je ooit had kunnen voorstellen. En het mooiste is dat als jij een boek uitgeeft voor je bedrijf, het meer is dan alleen een aanvulling op je aanbod.

Een boek heeft iets magisch en is een prachtige marketingtool. Het geeft je autoriteit op je vakgebied, opent nieuwe deuren en zorgt ervoor dat je jezelf en je bedrijf kunt promoten op plekken waar je anders niet terecht was gekomen.

Meer lezen?

Het formaat van een boek

Het formaat van een boek

Voordat je ontwerper met de opmaak van je boek aan de slag kan, moet je eerst beslissen wat het formaat wordt. Veel mensen denken dat als ze bijvoorbeeld 50.000 woorden schrijven, ze vanzelf op een boek van 200 pagina’s uitkomen.

Lees meer
Hoe je tóch tijd vindt om je boek te schrijven

Hoe je tóch tijd vindt om je boek te schrijven

Je hebt het megadruk! Bestaande klanten blijven maar een beroep op je doen en steeds meer nieuwe klanten weten je te vinden. De schoorsteen moet roken, dus betaald werk gaat voor en je boek moet maar even wachten. Daar in dat stoffige mapje op je computer, waar het al tijden niets anders doet dan dat… Ooit, als je tijd hebt, ga je aan de slag. Echt waar!

Het probleem is alleen, dat zeg je waarschijnlijk al maanden, misschien zelfs al jaren. En zoals je wel gemerkt hebt, die tijd komt er nooit. Dat wil zeggen, niet als je erop gaat zitten wachten.

Daarom geef ik je 6 tips waarmee jij ervoor zorgt dat je boek tóch dit jaar nog af komt.

Uitgelicht

Hoe je tóch tijd vindt om je boek te schrijven

Je hebt het megadruk! Bestaande klanten blijven maar een beroep op je doen en steeds meer nieuwe klanten weten je te vinden. De schoorsteen moet roken, dus betaald werk gaat voor en je boek moet maar even wachten. Daar in dat stoffige mapje op je computer, waar het al tijden niets anders doet dan dat… Ooit, als je tijd hebt, ga je aan de slag. Echt waar!

Het probleem is alleen, dat zeg je waarschijnlijk al maanden, misschien zelfs al jaren. En zoals je wel gemerkt hebt, die tijd komt er nooit. Dat wil zeggen, niet als je erop gaat zitten wachten.

Daarom geef ik je 6 tips waarmee jij ervoor zorgt dat je boek tóch dit jaar nog af komt.

Lees meer

ZORG ERVOOR DAT JOUW BOEK ER KOMT!

Vraag nu het gratis eerste hoofdstuk aan en maak een vliegende start!

Van passie naar boek

Verzonden. Check snel je mail!